Trích Dẫn

 Bài giới thiệu sách KĐMNV của ông Tạ Đức Trí

Thị trưởng thành phố Westminster, California

Khi Đồng Minh Nhảy Vào, theo thiển ý của tôi, là một tác phẩm lịch sử biên khảo khá công phu, không những đòi hỏi người viết phải có kinh nghiệm về chính trị, mà còn cần phải là người đã từng sống qua những biến cố thăng trầm trong thời điểm lịch sử này của đất nước. Với học vị chuyên môn về kinh tế, từng giảng dạy tại các đại học Hoa Kỳ và từng giữ những chức vụ Tổng Trưởng Kinh Tế và Phát Triển  trợ giúp cho Tổng Thống Việt Nam Cộng Hòa trong các chính sách về kinh tế, Giáo Sư Nguyễn Tiến Hưng hiểu rõ hơn ai hết về những yếu tố đã đưa đến biến cố 30 tháng 4 năm 1975.

Cuộc chiến Việt Nam tuy đã kết thúc cách đây 41 năm, nhưng những uẩn khúc chính trị vẫn còn được bàn luận và tranh cãi cho đến tận hôm nay. Với tác phẩm Khi Đồng Minh Nhảy Vào, tác giả Nguyễn Tiến Hưng đã tạo cho độc giả cơ hội để hiểu biết tường tận về những cuộc thương thảo giữa các thế lực quốc tế liên quan đến Hòn Ngọc Viễn Đông, và đã có lúc những thỏa thuận vì quyền lợi của các cường quốc thế giới đã đẩy Việt Nam vào những giờ phút nguy hiểm đầy thử thách.

Từng con chữ của những trang giấy, hay từng chương trong cuốn Khi Đồng Minh Nhảy Vào như một cuốn phim lịch sử. Và độc giả có cảm tưởng như chính mình đã từng sống trong đó. Cảm giác vui buồn lẫn lộn khi những hình ảnh lịch sử từ từ hiện về. Những quyền lợi của các cường quốc đã đẩy dân tộc Việt Nam, hay nói đúng hơn là miền Nam Việt Nam đi từ hy vọng đến thất vọng. Tác giả Nguyễn Tiến Hưng đã dành nhiều công sức nghiên cứu các tài liệu lịch sử để cho thấy mối liên hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ không chỉ bắt đầu trong thế kỷ 20. Với nỗ lực thoát ly khỏi sự kiểm soát của Pháp, ngay từ thế kỷ 18 và 19, các triều đại vua nước Việt đã từng phái sứ thần sang Mỹ cầu viện.

Tuy nhiên, cũng theo giáo sư Nguyễn Tiến Hưng, Hoa Kỳ đã nhảy vào Việt Nam trong thế kỷ 20 vì các quyền lợi thiết thực, như tài nguyên chiến lược tại vùng Đông Nam Á, trục giao thông quan trọng nằm ngay trên tuyến ngăn chặn sự bành trướng của Cộng Sản tràn xuống phía Nam đến bán đảo Ấn Độ cũng như các quốc gia hải đảo như Phi Luật Tân, Nam Dương, và Mã Lai. Thêm vào đó, Hoa Kỳ muốn ngăn cản sự bành trướng thế lực của Trung Cộng và Nga Sô để kiểm soát những nguồn nguyên liệu quan trọng. Từ đó, Hoa Kỳ có thể bảo vệ quyền lợi của mình tại Nhật Bản. Chính vì thế, Hoa Kỳ đã không thể bỏ qua quyền lợi tại Đông Dương và chiến trường miền nam Việt Nam đã có lúc được Hoa Kỳ đánh giá là thành trì vững chắc chống lại chủ nghĩa Cộng Sản có thể lan rộng đến các nước Á Châu khác trong vùng.

Hoàn cảnh lịch sử đã tạo cơ hội cho Hoa Kỳ thay thế Pháp ở chiến trường Việt Nam. Các cuộc thương lượng giữa Mỹ và Pháp về chiến trường Việt Nam được vạch rõ trong tác phẩm giúp người đọc hiểu thêm vì sao sự rạn nứt đã bắt đầu trong cuộc chia chác quyền lợi giữa Pháp và Mỹ đã dẫn đến những mâu thuẫn không thể tránh khỏi cho mối bang giao giữa hai quốc gia này kéo dài cho đến ngày nay.

Tác giả Nguyễn Tiến Hưng cũng cho thấy nền đệ nhất Cộng Hòa đã được thành lập trong bối cảnh hết sức khó khăn. Cố tổng thống Ngô Đình Diệm đã phải chịu đựng nhiều áp lực từ nhiều thế lực trong và ngoài nước để lèo lái con thuyền quốc gia. Những uẩn khúc mà tổng thống Ngô Đình Diệm với tinh thần quốc gia không muốn lệ thuộc ngoại bang đã phải chịu đựng trong cương vị lãnh đạo nay đã được giải mã và ghi lại trong cuốn sách này. Chính sách của Hoa Kỳ trước và sau vẫn vậy: không có bạn vĩnh viễn, cũng không có kẻ thù muôn đời. Chính vì vậy, Hoa Kỳ đã khéo léo dàn dựng các biến cố chính trị xảy ra thời bấy giờ với mục tiêu thay đổi người đứng đầu trong chính quyền miền Nam. Và giờ phút định mệnh đã xảy đến với Tổng Thống Ngô Đình Diệm.

Nguyên nhân dẫn đến sự tổn thất và hy sinh của quân đội Việt Nam Cộng Hòa trong trận hải chiến Hoàng Sa vào năm 1974 được tác giả Nguyễn Tiến Hưng trình bày khá rõ. Bức mật điện của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ gửi cho Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu với nội dung là Hoa Kỳ không đứng về phe nào trong sự tranh chấp Hoàng Sa, và quân đội Hoa Kỳ sẽ không tham gia trong sự mâu thuẫn này. Ngay cả Hoa Kỳ cũng từ chối khi Tổng Thống Thiệu nhờ hải quân Hoa Kỳ giúp tìm kiếm và cứu vớt các binh sĩ Việt Nam Cộng Hòa bị tử thương và mất tích.

Về phương diện chính trị, Hoa Kỳ đã tính sai nước cờ khi bỏ ngỏ vùng Biển Đông từ năm 1974, tạo cơ hội cho Trung Cộng bành trướng thế lực. Hoa Kỳ đã không nghĩ đến sự lớn mạnh của Trung Cộng trong tương lai khi muốn bình thường hóa với Trung Cộng để phát triển kinh tế từ bốn thập kỷ trước. Tác giả Nguyễn Tiến Hưng đã trình bày thật rõ ràng sách lược của Trung Cộng đã lấn áp quyền lợi của Hoa Kỳ qua việc phát triển và hiện đại hóa quân sự trong bốn thập kỷ qua. Trung Cộng thường xuyên chọn giải pháp đàm phán tay đôi với từng quốc gia có tranh chấp biển đảo để tránh không phải đối đầu với nhiều quốc gia cùng một lúc.

Phần kết thúc của tác phẩm, Giáo Sư Nguyễn Tiến Hưng đã chia sẻ quan điểm về quyền lợi giữa các quốc gia qua các chính sách bang giao trên sân khấu chính trị thế giới. Theo tác giả, Hoa Kỳ tham chiến tại Việt Nam có tính cách giai đoạn, được định nghĩa là quyền lợi chiến thuật. Mà quyền lợi chiến thuật trong giai đoạn thì có thể được thay đổi nếu hoàn cảnh thay đổi. Và lịch sử đã chứng minh, Hoa Kỳ đã rút quân khỏi miền Nam một năm sau cuộc gặp gỡ lịch sử giữa Tổng Thống Nixon và Chủ tịch Trung Cộng Mao Trạch Đông.

Tác phẩm Khi Đồng Minh Nhảy Vào đúng là một tài liệu lịch sử và chính trị giúp trang bị kiến thức cho những người muốn tìm hiểu về cuộc chiến Việt Nam. Càng đọc, càng thấm, càng ngậm ngùi và tiếc thương cho sự hy sinh của hàng trăm ngàn chiến sĩ Việt Nam Cộng Hòa. Lời kết của tôi cũng không khác gì mong ước của Giáo Sư Nguyễn Tiến Hưng và tập thể người Việt tỵ nạn là muốn nhìn thấy sự đoàn kết giữa những người Việt tại hải ngoại. Và trong tinh thần đoàn kết, tôi sẽ tiếp tục đồng hành cùng quý vị trong sứ mạng tranh đấu cho một Việt Nam dân chủ và tự do.